UMBRELLA – wykorzystanie sztucznej inteligencji w poprawie opieki nad pacjentami po udarze

UMBRELLA to duży europejski projekt badawczy, którego celem jest poprawa diagnostyki, leczenia i długoterminowej opieki nad pacjentami po udarze z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI) oraz narzędzi cyfrowych. Projekt koncentruje się na tym, aby wspierać lekarzy w podejmowaniu szybszych i bardziej spersonalizowanych decyzji medycznych, przy jednoczesnym zachowaniu pełnego bezpieczeństwa danych pacjentów.

Dlaczego projekt UMBRELLA jest potrzebny?

Udar mózgu występuje wtedy, gdy przepływ krwi do mózgu zostaje zablokowany lub dochodzi do pęknięcia naczynia krwionośnego. W takiej sytuacji komórki mózgowe obumierają bardzo szybko, dlatego kluczowe znaczenie ma szybka diagnoza i natychmiastowe leczenie. Jednak nawet po zakończeniu terapii i rehabilitacji wielu pacjentów doświadcza trwałych ograniczeń zdrowotnych, problemów w codziennym funkcjonowaniu oraz zwiększonego ryzyka kolejnego udaru.

Projekt UMBRELLA powstał właśnie po to, aby odpowiedzieć na najważniejsze wyzwania współczesnej opieki poudarowej i poprawić doświadczenia pacjentów na różnych etapach leczenia i rekonwalescencji.

Jak działa sztuczna inteligencja w projekcie UMBRELLA?

W projekcie UMBRELLA wykorzystanie AI przebiega według jasno określonego, bezpiecznego procesu.

Najpierw eksperci określają, jakie dane medyczne są potrzebne, aby system mógł uczyć się na podstawie rzeczywistych przypadków pacjentów. Następnie odpowiednie dane — takie jak obrazy mózgu, wyniki badań i dokumentacja medyczna — są bezpiecznie zbierane ze szpitali i urządzeń medycznych. Dane osobowe, takie jak imiona i nazwiska, są usuwane i zastępowane kodami, aby zapewnić prywatność pacjentów.

Kolejnym etapem jest przygotowanie danych do analizy. Informacje pochodzące z różnych szpitali są porządkowane według wspólnego formatu, tak aby mogły zostać porównane i przeanalizowane razem. Następnie systemy AI uczą się rozpoznawać wzorce, które mogą pomóc lekarzom na przykład szybciej wykrywać ryzyko powikłań lub lepiej dopasowywać leczenie do indywidualnej sytuacji chorego. Ważne jest to, że uczenie odbywa się w obrębie poszczególnych szpitali, a między ośrodkami przekazywane są jedynie niewielkie aktualizacje systemu, a nie dane osobowe pacjentów.

Na końcu sztuczna inteligencja jest dokładnie testowana, aby upewnić się, że działa prawidłowo, jest bezpieczna i rzeczywiście wspiera lekarzy w praktyce klinicznej. Celem całego procesu jest poprawa jakości opieki nad pacjentami po udarze, lepsze rokowanie oraz bezpieczne wykorzystanie danych zdrowotnych.

Jakie problemy ma rozwiązać UMBRELLA?

Projekt UMBRELLA odpowiada na kilka kluczowych wyzwań związanych z udarem.

Po pierwsze, pomaga ograniczać opóźnienia w leczeniu — AI może wspierać lekarzy w szybszym rozpoznaniu udaru i podjęciu właściwych decyzji terapeutycznych. Po drugie, projekt odchodzi od modelu „jednego rozwiązania dla wszystkich”, ponieważ sztuczna inteligencja może pomóc lepiej dopasować leczenie do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Kolejnym celem jest poprawa dostępu do opieki, także dla osób mieszkających dalej od wyspecjalizowanych ośrodków. W tym mogą pomóc cyfrowe narzędzia wspierające rekonwalescencję oraz urządzenia ubieralne monitorujące stan zdrowia. Projekt analizuje także przypadki udarów o niejasnej przyczynie, co może przyczynić się do skuteczniejszej profilaktyki i zmniejszenia ryzyka kolejnych udarów.

Kto realizuje projekt?

Projekt UMBRELLA jest współfinansowany przez Innovative Health Initiative (IHI) i współprowadzony przez Vall d’Hebron Research Institute w Hiszpanii oraz Siemens Healthineers. W realizację projektu zaangażowane są szpitale z Hiszpanii, Włoch, Belgii, Szwajcarii, Niemiec i Holandii, a także liczne grupy badawcze, organizacje non-profit — w tym Stroke Alliance for Europe (SAFE) — oraz partnerzy technologiczni i przemysłowi.

Jak podkreśla Arlene Wilkie, Dyrektor Generalna SAFE, osoby po udarze żyją z wieloma długoterminowymi wyzwaniami, dlatego pilnie potrzebne są lepsze narzędzia wspierające ich leczenie i powrót do zdrowia. Z kolei dr Carlos Molina z Vall d’Hebron Research Institute wskazuje, że połączenie wiedzy medycznej ze sztuczną inteligencją i technologiami cyfrowymi może znacząco poprawić diagnostykę, leczenie i wsparcie po udarze, a tym samym ograniczyć niepełnosprawność i zwiększyć szanse pacjentów na najlepszy możliwy powrót do zdrowia.

Przyszłość opieki poudarowej

UMBRELLA to przykład projektu, który pokazuje, jak nowoczesne technologie mogą realnie wspierać medycynę i poprawiać jakość życia pacjentów. Dzięki połączeniu sztucznej inteligencji, wiedzy klinicznej i ścisłych zasad ochrony danych projekt może przyczynić się do bardziej skutecznej, sprawiedliwej i nowoczesnej opieki nad osobami po udarze.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć na stronie umbrella-ihi.eu lub kontaktując się pod adresem research@safestroke.eu.